Habemus Papam (film, 2011)

Een subliem idee op sublieme wijze uitgewerkt. Als je het mij vraagt is de film van Nanni Moretti uit 2011 over een net verkozen paus met twijfels een meesterwerk. Waarom? Ik leg het je uit.

Habemus Papam draait om de vraag: wat als de paus niet zeker weet of hij geschikt is voor zijn taak als kerkelijk wereldleider? De film begint met een conclaaf, een fictieve pauzenverkiezing waaruit tegen alle verwachting in de naam van kardinaal Melville als winnaar rolt. We zien mooie – zij het kunstmatige – beelden van de Sixtijnse Kapel, waar de kardinalen vol spanning het tellen van de stemmen volgen. En als dan de bescheiden Fransman wordt verkozen, gebeurt er iets onverwachts: hij weet niet of hij de verantwoordelijkheid wel aan kan en durft het balkon van de Sint-Pieter niet op om zich te tonen aan het volk.

Wat volgt, zijn zenuwslopende dagen voor de gelovige volgelingen, de kardinalen en voor Raijski, de woordvoerder van het Vaticaan. Raijski is wanhopig en probeert Melville uit alle macht zover te krijgen om aan zijn pontificaat te beginnen. Hiertoe laat hij een psychoanalyst naar het Vaticaan komen, een prachtige rol van Nanni Moretti, die bovendien de regisseur en het creatief brein achter de film is. De scène waarin Moretti, ten overstaan van tientallen aanwezigen, aan een van de geestelijken vraagt, welke onderwerpen hij wel en niet mag aansnijden in het gesprek met de nieuwe paus, is hilarisch. Deze scène zet direct de komische en vaak cynische toon voor de rest van de film.

Hierboven noemde ik het idee van de film subliem – zo legde nog geen twee jaar na het verschijnen van de film de paus van het moment, Benedictus XVI, zijn ambt naast zich neer. Moretti heeft dus blijkbaar niet alleen een treffend probleem geschetst, hij laat bovendien op treffende wijze zien hoe iemand met dit probleem om zou kunnen gaan: met humor en rake dialogen toont hij wat er zou kunnen gebeuren, als iemand de zware verantwoordelijkheid van het leiden van miljoenen gelovigen niet aan durft.

Dit alles gebeurt in een geweldige setting: ik heb enorm genoten van de Vaticaanse momenten – extra leuk als je er zelf jarenlang hebt gewerkt – en van de shots in Rome. Wanneer Melville op een gegeven moment uit het Vaticaan ‘ontsnapt’, anoniem door de stad struint en een kop koffie drinkt in een oer-Romeinse bar zit ik echt van oor tot oor te glimlachen. Stel je toch eens voor, dat je elleboog aan elleboog met de paus je espresso achterover slaat. Geniaal. Net als de Zwitserse gardist die het gordijn van het pauselijk appartement laat wapperen, zodat het lijkt of de paus net opstaat. Of kaartspelende kardinalen. En zwarte gewaden op een geïmproviseerd volleybalveldje.

Wil je meer tips over films, series en boeken die zich in Rome afspelen?
Neem een kijkje op
Beyond the Colosseum!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Create a free website or blog at WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: